wyszukanie zaawansowane

Multimedia

Eksperci radzą

Wasza strefa Fit!

Fitnesski

Dołącz do nas

Dodaj Galerię |Tekst

Sonda

Zobacz w innych serwisach:

Wirtualny Poradnik

Groźne żelazo, czyli hemochromatoza

Thinkstock
15.10.2012

Ludzkie ciało o wadze około 70 kg zawiera średnio 4 gramy żelaza. Mimo pozornie niewielkiej ilości tego pierwiastka, spełnia on niezwykle ważną rolę w organizmie. Zazwyczaj borykamy się z jego niedoborem, ale bardzo groźny jest również nadmiar żelaza.

Ten niezbędny do budowy czerwonych krwinek składnik hemoglobiny, odpowiedzialny jest za transport tlenu. Żelazo jest też konieczne do prawidłowego wzrostu i regeneracji tkanek. Dodatkowo pierwiastek ten wzmacnia odporność, zwalcza wolne rodniki i redukuje uczucie zmęczenia. Niedobór żelaza prowadzi do osłabienia, apatii, podatności na infekcje, zaburzenia rytmu serca i rozdrażnienia - jednym słowem do anemii.
 
Nadmiar żelaza w organizmie zdarza się znacznie rzadziej. Jednak i on jest groźny. Zbędne żelazo odkłada się w narządach, głównie w wątrobie i trzustce, i powoduje zatrucia. Do objawów przedawkowania należą bóle stawów, depresja i zaburzenia hormonalne. Nadmiar tego pierwiastka może być też przyczyną chorób serca i nowotworów. Zbyt wysoki poziom żelaza może być spowodowany niewłaściwą dietą, opartą przede wszystkim na czerwonym mięsie, głównym źródle żelaza hemowego (czyli lepiej wchłanianego przez organizm).

Inną przyczyną nadmiaru żelaza w organizmie jest rzadka choroba - hemochromatoza.



- Hemochromatoza to choroba metaboliczna związana z nadmiernym wchłanianiem żelaza z pożywienia - tłumaczy Agnieszka Wasik, specjalista chorób wewnętrznych z Klinki INVICTA.  - Mówi się przede wszystkim o jej postaci pierwotnej, która związana jest z dziedziczeniem mutacji genu odpowiadającego za kontrolę wchłaniania żelaza w komórkach nabłonka jelit. Aby choroba wystąpiła, osoba musi odziedziczyć wadliwy gen po obojgu rodzicach. Postacie wtórne hemochromatozy występują rzadko i wynikać mogą m.in. z nieprawidłowej diety, częstych przetoczeń krwi lub zaburzeń układu krwiotwórczego.

Jak wyjaśnia lekarka, u zdrowej osoby żelazo w organizmie przechodzi swoisty recykling – jest uwalniane z rozpadających się erytrocytów i wbudowywane w nowopowstające krwinki czerwone. Dodatkowe dawki  żelaza wchłaniane są z pożywienia. - W hemochromatozie nadmiar żelaza odkłada się w tkankach (głównie w postaci pierwotnej choroby), co może spowodować rozwój cukrzycy i poważne uszkodzenia serca, wątroby oraz innych organów. Jeśli  poziom żelaza w organizmie pięciokrotnie przekroczy normę, objawy choroby stają się widoczne - mówi dr Wasik.

Mimo że choroba zazwyczaj jest wrodzona, czyli towarzyszy człowiekowi od chwili narodzenia, objawy najczęściej pojawiają się dość późno. - Zazwyczaj między 40 a 60 rokiem życia – potwierdza specjalistka chorób wewnętrznych. - Choroba znacznie częściej (od 5 do 10 razy) występuje u mężczyzn. W pierwszym okresie rozwoju hemochromatozy, objawy są mało specyficzne – pacjenci skarżą się głównie na przemęczenie, bóle stawów, mają dolegliwości ze strony układu pokarmowego, wątroby lub serca, obniżone libido. Często u chorych, w związku z zaburzeniami funkcjonowania osi przysadka - nadnercza i nagromadzeniem żelaza, obserwuje się szarobrązowe zabarwienie skóry. U pacjentek z hemochromatozą mogą pojawić się zaburzenia cyklu miesiączkowego i przedwczesna menopauza, zaś u pacjentów – impotencja. Wraz z rozwojem choroby, nasilają się objawy wskazujące na marskość wątroby, cukrzycę, problemy sercowe czy endokrynologiczne. Hemochromatoza wiąże się dla pacjentów z poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi i znacznym obniżeniem jakości życia - ostrzega lekarka. - Nieleczona choroba postępuje i grozi śmiercią - najczęściej w następstwie trwałych uszkodzeń serca i wątroby (w tym nowotworów).

1 2
REKOMENDACJA