Przeczytaj też

7 sposobów na podniesienie poziomu swojej samooceny

7 naturalnych probiotyków

Na co chorują seniorzy?

Znana amerykańska psychoterapeutka, pionierka w terapii rodziny, Virginia Satir, o przytulaniu powiedziała tak: "By przeżyć, trzeba nam czterech uścisków dziennie. By zachować zdrowie, trzeba ośmiu uścisków dziennie. By się rozwijać, trzeba dwunastu uścisków dziennie."

I miała rację. Zarówno dla zdrowia psychicznego, jak i fizycznego przytulanie ma ogromne znaczenie. Odmładza, dodaje energii, łagodzi stres, leczy depresję i podnosi naszą samoocenę. Jakby tego było mało, wspomaga też nasz system immunologiczny, łagodzi ból i obniża ciśnienie krwi, dzięki czemu zmniejsza ryzyko chorób serca. Warto więc się przytulać. Najlepiej co najmniej 12 razy dziennie.  

Mama kangurzyca

Przyglądając się dzieciom i innym małym ssakom, łatwo zauważymy, że dotyk jest naturalną potrzebą małego stworzenia. Naukowcy postanowili sprawdzić, dlaczego dotyk jest dla maluchów tak ważny. Co dzięki niemu otrzymują i czego im brakuje przy deficycie przytulania.

Naukowcy z McGill University School of Nursing w Montrealu zbadali wpływ przytulania na odczuwanie bólu przez wcześniaki, którym trzeba było pobrać krew. Na podstawie obserwowania mimiki twarzy noworodków (filmowanej podczas zabiegu i tuż po nim) oceniali odczuwanie dyskomfortu przez maluszki w skali od 0 do 21. Okazało się, że kiedy dzieciom pobierano krew, gdy leżały w inkubatorze, poziom bólu mieścił się w przedziale od 11 do 13 punktów.

U dzieci trzymanych w pozycji "na kangura" (czyli przytulonych brzuszkiem do brzuszka) przez tatę, poziom bólu był znacznie niższy - średnio 8,5 pkt w 30 sekund po zabiegu. Jednak najlepiej uśmierza ból dotyk mamy. Grymasy na twarzy wcześniaków, trzymanych przez matki, zostały ocenione o około 1,5 pkt niżej - czyli na 7 pkt. Zdaniem naukowców przytulone dzieci, czuły się w ramionach rodziców bezpieczniejsze, mniej się denerwowały i było im cieplej - stąd niższy poziom odczuwanego podczas badania dyskomfortu. Z kolei różnicę w odczuwaniu bólu u mamy i taty przypisano innej budowie ciała obu płci. 

Lepsze tulenie niż jedzenie

Przez wiele lat naukowcy byli zdania, że przytulanie potomstwa służy zapewnieniu mu odpowiednich warunków do przeżycia - jedzenia, ciepła i ochrony przed zagrożeniami. Samo tulenie, jako dotyk, ich zdaniem nie było istotne. Odmiennego zdania był naukowiec Harry Harlow, który nie zgadzał się z tą teorią i postanowił sprawdzić ją empirycznie.

Zabrał matkom młode makaki i podrzucił małpim niemowlakom dwie sztuczne mamki. Jedną z miękkiej tkaniny, drugą drucianą, jednak "zaopatrzoną" w pokarm. Zgodnie z wcześniejszą teorią maluchy powinny wybrać jedzenie, jako najistotniejszy czynnik dla ich przetrwania. Jednak młode małpki zdecydowanie wolały "miękką" mamę i to u niej szukały schronienia i pocieszenia. Co więcej, nawet gdy już podrosły i stawały się bardziej samodzielnie, co pewien czas wracały do „szmacianej mamki”, by ją przytulić. 

Przytulanie to inwestycja

W XX wieku naukowcy - zwłaszcza amerykańscy - przeprowadzili wiele badań dotyczących wagi przytulania w rozwoju młodych ssaków. Jeden z najbardziej znanych eksperymentów przeprowadzili Margaret i Harry Harlow. Młodej małpce zapewniono wszystko, czego potrzebowała do życia - schronienie, ciepło i pożywienie. Odizolowano ją jednak od matki, a nikt z opiekunów nie przytulał malucha. Gdy małpa dorosła nie potrafiła nawiązać relacji z innymi przedstawicielami stada. Była zdrowa fizycznie, lecz upośledzona emocjonalnie.

W 1987 roku badacze z Uniwersytetu Miami zajęli się wpływem dotyku na ludzkie wcześniaki. Zauważyli, że maluszki, które były masowane rosły i przybierały na wadze szybciej od dzieci, którym brakowało dotyku.

Również amerykańscy pediatrzy blisko 100 lat temu zauważyli, że gdy opiekunowie w schroniskach dla sierot, poza zapewnieniem podopiecznym łóżka i posiłku, zaczęli przytulać dzieci, spadła liczba zgonów w tego typu ośrodkach.

Jednak to nie Amerykanin, a węgierski psychiatra Rene Spitz stworzył termin choroby sierocej. Lekarz porównał rozwój dzieci znajdujących się w dwóch ośrodkach opiekuńczych. Pierwszym z nich był więzienny żłobek, gdzie dzieci nie mały idealnych warunków do rozwoju, jednak miały swobodny dostęp do matek. Drugim był wzorowo prowadzony przytułek - czysty, schludny, z fachową opieką, jednak surowymi siostrami zajmującymi się dziećmi. Siostry wymagały przestrzegania ściśle określonych zasad, ale nie przytulały swoich podopiecznych. Przez pięć lat, w więziennym żłobku, nie zmarło ani jedno dziecko. W przytułku w ciągu pierwszych dwóch lat życia zmarła jedna trzecia wychowanków. Zdaniem lekarza prawidłowo rozwijało się tylko jedno dziecko, które ze względu na swoją urodę było przez prowadzące przytułek siostry traktowane inaczej niż reszta - głaskane i przytulane.

Do podobnych wniosków doszedł też lekarz Johns Hopkins, który obserwując dzieci w sierocińcach, sformułował wniosek, że maluchy, którym zapewniono odpowiednią dietę i opiekę, ale pozbawiono ich kontaktu fizycznego, mają znacznie mniejszą szansę na przeżycie, niż gorzej odżywione i ubrane, ale przytulane dzieci.

Zdaniem żyjącego na początku XX wieku lekarza, większość obserwowanych przez niego dzieci, które nie doświadczały dotyku umierało przed pierwszymi urodzinami. Na przestrzeni ostatniego 50-lecia wielu badaczy przyglądała się temu zagadnieniu. Wnioski są przerażające - nieutulone dzieci nie przybierają na wadze, cierpią na nawracające infekcje i gorączki niewiadomego pochodzenia i są mniej odporne od przytulanych maluchów.